Dlaczego sprawność krążeniowo-oddechowa jest tak ważna?

Zaawansowane ćwiczenia aerobik fitness są połączone z długowiecznością, mniejszą ilością chorób, lepszą jakością życia i mniejszą ilością kosztów. 

Sprawność krążeniowo-oddechowa

Sprawność krążeniowo-oddechowa to miara zdolności do ćwiczeń dużych grup mięśniowych przez dłuższy czas. Odnosi się to również do aerobiku. Badania pokazują, że aerobik jest niezwykle ważny dla zdrowia. Jest jednym z najlepszych środków zapobiegawczych wielu chorób takich jak choroby sercowo-naczyniowe czy cukrzyca 2 typu. W tym samym momencie sprawność krążeniowo-oddechowa jest bezpośrednio związana z możliwościami fizycznymi – jeżeli chodzi o codzienne życie jak również osiągnięcia sportowe. 

Relacja między sprawnością krążeniowo-oddechową a oczekiwaną długością życia

Wiele badań pokazuje, że istnieje zależność między ilością ćwiczeń aerobik, a śmiertelnością. Co więcej ostatnie badania pokazują, że nie ma limitów, jeżeli chodzi o ćwiczenia. Im bardziej sprawny jesteś tym większa oczekiwana długość życia (1). Mechanizm z tym powiązany jest dwustronny. Ćwiczenia zmniejszają prawdopodobieństwo najczęstszych chorób cywilizacyjnych takich jak choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca i niektóre formy raka. Co oczywiście wpływa na oczekiwaną długość życia. 

Dodatkowo aerobik poprawia ogólną sprawność, zahamowuje spadek poznawczy i poprawia jakość życia (2, 3, 8). Są to czynniki, które są centralne, jeżeli chodzi o utrzymanie sensu życia i samowystarczalności nawet w starym wieku. 

Aerobik jako lekarstwo

Ćwiczenia krążeniowo-oddechowe coraz częściej są metodą leczenia. Aerobik staję się częścią prewencji i rehabilitacji chorób sercowo-naczyniowych (3). W ostatnim czasie badania pokazują, że ten sam sposób leczenia jest efektywny dla wielu innych chorób (4). 

Badania opublikowane w Journal of the American Medical Association w 2017 roku pokazują, że wśród osób chorych na cukrzycę typu 2, więcej niż połowa była wolna od leków po roku. W tych badaniach, cardio nie było jedynym sposobem interwencji, ale było centralnym punktem aktywności fizycznej (5). 

W przypadkach związanych z chorobami psychicznymi, aerobik jest rozpoznany jako jeden z najlepszych sposobów leczenia. 

U młodych ludzi i dorosłych aerobik poprawia zdolności poznawcze i zapobiega depresji. 

Dla starszych osób zapobiega obniżeniu umiejętności poznawczych i zmniejsza ryzyko choroby Alzheimera i demencji. 

Wartość społeczno-ekonomiczna wzrostu poziomu aktywności fizycznej populacji

Niski poziom aktywności fizycznej jest powiązany z rozwojem kilku chorób i ryzyka przedwczesnej śmierci. Inicjatywa, której udałoby się poprawić poziom aktywności fizycznej populacji będzie miała ogromny wpływ na koszty opieki zdrowotnej. Dokładne ekonomiczne wyliczenia są trudne do oszacowania, ale wiele badań wskazuje na brak aktywności i kiepską sprawność fizyczną jako powód większych nakładów na opiekę zdrowotną. 

Badania opublikowane w Lancet w 2016 roku oszacowały, że koszty braku aktywności to około 68 miliardów dolarów włączając w to spadek produktywności powiązany ze śmiercią z braku aktywności (9). Poprawiając sprawność fizyczną tylko o kilka procent u części społeczeństwa, która jest najmniej aktywna sprawi, że efekty ekonomiczne będą zauważalne przez spadek wydatków na leki, opiekę zdrowotną, nieobecność i wczesne emerytury. Pytaniem nie jest, czy warto inwestować w poprawę poziomu sprawności? Pytaniem jest, jak znaleźć rozwiązanie, które będzie działać?

Czego potrzeba do skutecznego uprawiania aerobiku?

Wiadomo, że aktywność fizyczna z niską i wysoką intensywnością może przynieść wiele korzyści zdrowotnych. Jednakże ćwiczenia o niższej intensywności wymagają dłuższych sesji porównując do ćwiczeń o wysokiej intensywności, które mogą przynieść korzyści nawet w bardzo krótkich sesjach. Wykazano, że Wysoce Intensywny Trening Interwałowy (HIIT) jest korzystny dla większości grup ludzi z chorobami (6, 7). Jako, że ograniczenia czasowe są wskazywane jako powód lub wymówka braku ćwiczeń sensownym rozwiązaniem jest trening, który będzie efektywny czasowo. 

Idealną strategią aktywności fizycznej dla większości osób byłoby zastosowanie się do obecnych dziennych rekomendacji i połączenie je z tygodniowymi sprecyzowanymi ćwiczeniami. Najlepiej, gdyby te ćwiczenia były w formie treningu interwałowego z wysoką intensywnością, aby mogły być powtarzane kilkukrotnie. Dla większości osób najłatwiej jest to osiągnąć przez bieganie lub trening na rowerze stacjonarnym lub crossowym. Jednakże będzie to tylko wtedy efektywne, jeżeli sprzęt oferuje wystarczającą ilość pracy, która da wymaganą intensywność. 

Podsumowanie

Wyższy poziom sprawności fizycznej połączony jest z większą szansą na długowieczność i samowystarczalność – nie tylko fizyczną, ale również mentalną. W przypadku chorób, aerobik jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na zredukowanie symptomów lub nawrotów choroby. Aerobik może być uprawiany w sposób motywujący i efektywny czasowo, kiedy wykonywany jest na urządzeniach, które dają odpowiedni poziom intensywności. Inwestycje w poprawę sprawności fizycznej społeczeństwa są wysoce kosztowo-efektywne.

Źródła

1. Association of Cardiorespiratory Fitness With Long-term Mortality Among Adults Undergoing Exercise Treadmill Testing. Mandsager et al. JAMA Network Open. 2018;1(6)

2. The health benefits of physical activity and cardiorespiratory fitness. BCMJ, vol. 58 , No. 3 , April 2016 , 131-137.  McKinney J, Lithwick DJ, Morrison BN, Nazzari H, Isserow S, Heilbron B, Krahn AD, 

3. An Update on the Role of Cardiorespiratory Fitness, Structured Exercise and Lifestyle Physical Activity in Preventing Cardiovascular Disease and Health Risk. Ozemek C, Laddu DR, Lavie CJ, Claeys H, Kaminsky LA, Ross R, Wisloff U, Arena R, Blair SN. Prog Cardiovasc Dis. 2018 Nov 13.

4. Exercise as medicine - evidence for prescribing exercise as therapy in 26 different chronic diseases. Pedersen BK, Saltin B. Scand J Med Sci Sports. 2015 Dec;25 Suppl 3:1-72. 

5. Effect of an Intensive Lifestyle Intervention on Glycemic Control in Patients With Type 2 Diabetes: A Randomized Clinical Trial. Johansen MY, MacDonald CS, Hansen KB, Karstoft K, Christensen R, Pedersen M, Hansen LS, Zacho M, Wedell-Neergaard AS, Nielsen ST, Iepsen UW, Langberg H, Vaag AA, Pedersen BK, Ried-Larsen M. JAMA. 2017 Aug 15;318(7):637-646. 

6. High-intensity interval training (HIIT) for patients with chronic diseases. Ross LM, Porter RR, Durstine JL. J Sport Health Sci. 2016 Jun;5(2):139-144. 2016 Apr 12.

7. High Intensity Interval Training for Maximizing Health Outcomes. Karlsen T, Aamot IL, Haykowsky M, Rognmo Ø. Prog Cardiovasc Dis. 2017 Jun - Jul;60(1):67-77. 2017 Apr 3.

8. Physical activity, diet, and risk of Alzheimer disease. Scarmeas N, Luchsinger JA, Schupf N, Brickman AM, Cosentino S, Tang MX, Stern Y. JAMA. 2009 Aug 12;302(6):627-37. 

9. Lancet. 2016 Sep 24;388(10051):1311-24. The economic burden of physical inactivity: a global analysis of major non-communicable diseases. Ding D, Lawson KD, Kolbe-Alexander TL, Finkelstein EA, Katzmarzyk PT, van Mechelen W, Pratt M. Lancet. 2016 Sep 24;388(10051):1311-24.